Het is u vast wel eens overkomen. U bent aan het eten en voelt plotseling een irriterende pijn in uw mond. Grote kans dat dit een aft is. Eén op de vijf mensen heeft wel een last van aften. Lees verder om meer te weten te komen over aften en wat u er tegen kunt doen.
Wat zijn aften?
Aften zijn open pijnlijke zweertjes in de mond. Ze ontstaan als een rode plek in de mond en barsten hierna open, waardoor er een witte of gele zweer ontstaat met een rode rand eromheen. Dit is vaak ook pas het moment dat mensen de aft opmerken, omdat hij hier pas pijnlijk is.
De aften zorgt vaak voor irritatie, tintelingen en een branderig gevoel rondom het geïnfecteerde gebied. In de meeste gevallen verdwijnt een aften na een paar dagen tot twee weken. In tegenstelling tot de koortslip is een aft niet besmettelijk.
Bij mensen die regelmatig last hebben van aften, kan het zinvol zijn om de mondgezondheid te laten controleren door een mondhygiënist in Nijmegen, om mogelijke irriterende factoren in kaart te brengen.
Drie soorten aften
Aften kunnen voorkomen in drie verschillende soorten:
- De kleine aft is met haar 80% de meest voorkomende soort. Kenmerken zijn:
- Kleiner dan 1 centimeter
- Heeft geen behandeling nodig
- Komt vaak voor bij mensen tussen 10 en 20 jaar oud
- Vormt geen litteken
- Heelt vaak binnen één week
- De grote aft komt bij ongeveer 10% van de mensen voor. Kenmerken zijn:
- Groter dan 1 centimeter
- Over het algemeen zeer pijnlijk
- Heeft meestal behandeling nodig
- Kan weken tot maanden nodig hebben om te genezen
- Kan een litteken vormen
- De herpetiforme aft is de minst voorkomende soort. Kenmerken zijn:
- Grote groep van hele kleine zweertjes bij elkaar
- Over het algemeen zeer pijnlijk
- Kleine zweertjes samen vormen zich vaak tot grotere zweren
- Heeft meestal behandeling nodig
- Geneest ongeveer in één maand
Wat is de oorzaak aften?
Ondanks dat er veel onderzoeken zijn gedaan naar de oorzaak van aften, is het nog onduidelijk hoe ze precies ontstaan. Er zijn wel diverse veel voorkomende oorzaken:
- Gebitsproblemen en een slechte mondhygiëne
- Verminderde lichamelijke weerstand
- Stress, angst of slaaptekort
- Allergische reactie op bacteriën in uw mond
- Hormonale verschuivingen tijdens de menstruatie
- Scherpe randjes van de beugel
- Verwondingen aan de mond als gevolg van een tandheelkundige ingreep, sportverwondingen, hard poetsen van de tanden, of per ongeluk bijten
- Voedselovergevoeligheid
- Erfelijke aanleg
Wat te doen tegen Aften
Aften gaan vanzelf weg en er zijn ook geen medicijnen die ze kunnen voorkomen. Het is belangrijk om van de afte af te blijven, omdat het kapot maken van de zweertjes de klachten alleen maar erger maken. Er zijn echter wel een aantal dingen die de pijn erger kunnen maken. Om dit te voorkomen kunt u de volgende adviezen opvolgen:
- Eet geen pittig gekruid eten
- Kauw voorzichtig tijdens het eten
- Eet geen hard eten of eten met scherpe randjes zoals crackers
- Drink geen zure dranken zoals appelsap of frisdranken
- Poets uw tanden voorzichtig met een zachte tandenborstel die niet versleten is. U kunt zien of uw tandenborstel versleten is aan de stand van de haren. Als deze naar de zijkant staan kunnen ze beschadiging geven in de mond.
Wanneer moet ik de tandarts raadplegen bij een afte?
Wanneer u vaak last heeft van aften, of eenmalig in combinatie met koorts raden wij aan om contact op te nemen met de tandarts of mondhygiënist. De specialisten van Tandartsenpraktijk Villa Westhof staan voor u klaar om het probleem indien mogelijk te verhelpen.
Een controle bij een specialist in professionele mondhygiëne in Nijmegen kan helpen om terugkerende irritatie in de mond beter te begrijpen en te verminderen.
In verdieping: Wat zijn aften precies?
Aften worden vaak gezien als een klein en onschuldig probleem, maar kunnen in het dagelijks leven veel hinder veroorzaken. Vooral tijdens eten, drinken en spreken kunnen aften behoorlijk pijnlijk zijn. De pijn kan variëren van een licht branderig gevoel tot een scherpe, stekende pijn bij aanraking.
Hoewel aften geen blijvende schade veroorzaken, kunnen ze het comfort in de mond aanzienlijk verminderen. Bij sommige mensen komen aften slechts af en toe voor, terwijl anderen er regelmatig last van hebben. Wanneer aften vaker terugkeren, kan dit wijzen op een verhoogde gevoeligheid van het mondslijmvlies, een verminderde weerstand of lokale irritatie in de mond.
Het is belangrijk om te weten dat aften op zichzelf onschuldig zijn, maar dat het patroon waarin ze optreden wel waardevolle informatie kan geven over de algehele mondgezondheid. Daarom kan het bij terugkerende klachten zinvol zijn om samen met een mondzorgprofessional te kijken naar mogelijke uitlokkende factoren.
Blaasjes in de mond
Blaasjes in de mond worden regelmatig verward met aften, maar niet elk blaasje is daadwerkelijk een aft. Blaasjes kunnen verschillende oorzaken hebben, zoals mechanische irritatie, allergische reacties, warmte of een virale infectie.
Het onderscheid tussen blaasjes en aften zit vaak in het uiterlijk en het verloop. Een aft is meestal een open zweertje met een wit of geel centrum en een rode rand. Blaasjes daarentegen zijn vaak gevuld met vocht en blijven in eerste instantie gesloten. Daarnaast komen aften uitsluitend in de mond voor en zijn ze niet besmettelijk, terwijl sommige andere blaasjes dat wel kunnen zijn.
Wanneer blaasjes of zweertjes in de mond regelmatig terugkomen of langer aanhouden, is het verstandig om dit te laten beoordelen om de oorzaak beter te begrijpen.
Aften in de mond behandelen
Aften verdwijnen in de meeste gevallen vanzelf en laten geen blijvende schade achter. De behandeling is daarom vooral gericht op het verlichten van pijn en het voorkomen van extra irritatie. Het is belangrijk om de aften met rust te laten en niet open te maken, omdat dit de klachten kan verergeren.
Een goede mondhygiëne blijft essentieel, ook wanneer poetsen gevoelig is. Door voorzichtig te poetsen met een zachte tandenborstel en irriterend voedsel te vermijden, kan het herstel worden ondersteund. Bij mensen die regelmatig last hebben van aften, kan begeleiding door een mondhygiënist in Nijmegen helpen om mogelijke oorzaken, zoals lokale irritatie of mondgewoonten, beter in kaart te brengen.
Blaren in de mond
Blaren in de mond lijken soms sterk op aften, maar zijn niet hetzelfde. Een blaar is meestal een gesloten plek gevuld met vocht en ontstaat vaak door wrijving, verbranding of een allergische reactie. Een aft is daarentegen een open zweertje waarbij het slijmvlies is beschadigd.
Het herkennen van dit verschil kan helpen om beter in te schatten wat er aan de hand is en of extra aandacht nodig is. Blaren genezen vaak vanzelf zodra de oorzaak wordt weggenomen, terwijl aften hun eigen genezingsproces hebben en doorgaans enkele dagen tot weken aanwezig blijven.
Zijn aften besmettelijk?
Nee, deze zweertjes worden niet veroorzaakt door een virus of bacterie die overdraagbaar is. Ze ontstaan door lokale factoren in de mond of door invloeden van binnenuit, zoals weerstand of stress. U kunt ze dus niet overdragen door zoenen, eten of drinken. Dit maakt ze fundamenteel anders dan bijvoorbeeld een koortslip.
Wat zijn zweertjes in de mond?
Zweertjes in de mond is een verzamelnaam voor kleine beschadigingen van het mondslijmvlies. Deze kunnen ontstaan door irritatie, bijten, scherp voedsel of een verminderde weerstand. Niet elk zweertje heeft dezelfde oorzaak of betekenis. Daarom is het belangrijk om te letten op hoe lang het aanhoudt en of het vaker terugkomt.
Wat is een aft op de lip?
Een zweertje aan de binnenzijde van de lip wordt vaak zo genoemd. Deze plek is gevoelig omdat de lip veel beweegt tijdens praten en eten. Zweertjes aan de buitenkant van de lip hebben meestal een andere oorzaak en vragen soms een andere benadering.
Wat te doen bij aften?
Het belangrijkste is om het mondslijmvlies zo min mogelijk te irriteren. Vermijd scherp, zuur of hard voedsel en poets voorzichtig met een zachte tandenborstel. Blijf wel goed reinigen, zodat er geen extra problemen ontstaan. In de meeste gevallen herstelt de mond vanzelf.
Is vermoeidheid een oorzaak van aften?
Vermoeidheid kan invloed hebben op de weerstand van het lichaam. Wanneer het lichaam minder goed herstelt, wordt het mondslijmvlies gevoeliger voor kleine beschadigingen. In combinatie met stress of slaaptekort kan dit bijdragen aan het ontstaan van klachten in de mond.
Wat is een afte op het gehemelte?
Dit is een pijnlijk zweertje op het dak van de mond. Omdat deze plek direct in contact komt met warm of hard voedsel, kan de pijn extra opvallen. Vooral tijdens eten of drinken kan dit als zeer vervelend worden ervaren, terwijl het verder onschuldig is.
Hoe gaan aften weg?
Het herstel verloopt meestal vanzelf. Het lichaam geneest het beschadigde slijmvlies binnen enkele dagen tot maximaal twee weken. De duur hangt af van de grootte en de plek van het zweertje, evenals van de algemene gezondheid en mondverzorging.
Hoe ziet een aft eruit?
Het begint vaak als een rode, gevoelige plek. Daarna ontstaat een klein zweertje met een lichte kern en een rode rand. De plek voelt vaak branderig of stekend aan, vooral bij aanraking of tijdens eten.
